Inwestowanie, Niezbędnik bankstera

Nadzór makro-ostrożnościowy: co z tymi bankami?

9 maja 2017 • By

Nadzór makro-ostrożnościowy: banki mogą wszystko?

Przeważnie wydaje się, że nadzór nad bankami posiada tylko KNF. Jednakże bardzo rzadko słyszy się o tym jak wygląda nadzór makro-ostrożnościowy. Co to w ogóle jest? Przez kogo jest kierowany i czy może wydawać wiążące decyzje.

Czyli mogłoby się wydawać, że banki mogą wszystko. Jak to jest opisywane na wielu stronach internetowych. O tym, że pieniądze mogą być tworzone w nieskończoność, ile tylko bank zapragnie. A w rzeczywistości nie do końca tak jest. Istnieją instytucje, które mogą skutecznie obniżyć możliwości kreacji pieniądza przez banki np. RPP. A jakie ma zadanie Komitet Stabilności Finansowej, który odpowiada za nadzór makro-ostrożnościowy? Czy może zmniejszyć lub zwiększyć akcję kredytową swoimi działaniami? Jakie w ogóle ma kompetencje? O tym dowiecie się z dzisiejszego wpisu.

Nadzór makro-ostrożnościowy: lista

Poniżej macie listę podlinkowanych wpisów. Klikając na strzałkę możecie rozwinąć każdą z list.

Polityka Pieniężna i Fiskalna

Inflacja w Polsce

Inflacja w USA

Inflacja w Europie

Powyższy cykl edukacyjny powstaje w ramach współpracy z Michałem Stopką. Michał jest moim mentorem (info): partnerem trzech cykli edukacyjnych. Więcej na temat jego dwudziestoletniego doświadczenia jako inwestor indywidualny, analityk akcji/zarządzający przeczytacie tutaj.

logo2

Marzeniem Michała jest zbudowanie silnie wyedukowanego ekonomicznie społeczeństwa. Jest to jeden z kluczowych elementów, dzięki któremu Michał chce podwoić zarobki/PKB w Polsce. I sprawić aby miliony Polaków wróciły z imigracji do Polski. W tym celu Michał od 2007 roku prowadzi swojego bloga, gdzie już stworzył (i dalej tworzy) bazę wiedzy na temat inwestowania, gospodarki, demografii. Generalnie rzeczy ważnych dla każdego jak i dla przyszłości Polski. W tym celu stworzył między inny ten wpis: Jak rozpocząć inwestowanie? Co najpierw przeczytać lub zrobić? oraz poniższe cykle edukacyjne:

  1. 10 artykułów:  „Jak inwestować przy pomocy funduszy inwestycyjnych oraz bezpośrednio na giełdzie?”
  2. 10 artykułów o tym jak świadomie inwestować w spółki giełdowe: „Świadomy i aktywny inwestor giełdowy”: Struktura oszczędności Polaków: dlaczego tak mało oszczędności lokujemy na giełdzie?
  3. Cykl edukacyjny 8 artykułów analizujący: Cykl Kondratiewa, krach 1929, demografię Japonii wersus Polska oraz fundamentalną analizę rynku miedzi, złota, ropy naftowej i gazu ziemnego: Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów.
  4. Seria edukacyjna dwudziestu artykułów „Jak zrobić z Polski drugi Londyn i podwoić wynagrodzenia?
  5. Seria edukacyjna o cyklu dziesięcioletnim (kilkanaście artykułów):  Prawdziwy rynek pracownika 🙂 Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego -2 mln pracowników! Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce

W szczególności Michał stawia na rozwój rynku kapitałowego i przedsiębiorczości, nie tylko słownie. Również zaangażował się finansowo w pomoc przy rozwoju mojego bloga. Będąc partnerem tego cyklu edukacyjnego. Pamiętajcie, decyzja każdego z Was o tym czy pomożecie drugiej osobie, może wpłynąć na losy naszego kraju. Tylko powstaje pytanie, ilu nas będzie? I czy będziemy wspólnie walczyć o dobro nas wszystkich. Pojedynczo jesteśmy tylko nic nieznaczącymi jednostkami. W grupie tworzymy ogromną siłę, która ma wpływ na przebieg spraw w Polsce.

Nadzór makro-ostrożnościowy: skład KSF

Skład komitetu stabilności finansowej jest dosyć różnorodny. Bo jego przedstawicielami są osoby z najwyższych stanowisk z danego obszaru, czyli:

1) Minister Finansów;

2) Prezes Narodowego Banku Polskiego;

3) Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego;

4) Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego

Jak sami mogliście się domyśleć, są to organy sprawujące całościową władzę nad systemem bankowym. Od legislacyjnej, czyli: MF, NBP: poprzez swój organ RPP, sprawuje władzę nad stopami procentowymi, KNF: nakłada kary na banki, BFG: zajmuje się bezpieczeństwem depozytów bankowych. Czyli taki cały pakiet bankowy. Z pewnością został on przygotowany nie bez przyczyny. Zważając na fakt, że wszystkie jednostki posiadają bardzo mocno rozbudowane działy analityczne dla sektora bankowego.

Nadzór makro-ostrożnościowy: zadania

Same zadania komitetu nie są wiążące, mają tylko charakter doradczy i opiniotwórczy. Jednakże w kolejnym akapicie przedstawię Wam kilka ciekawostek, które świadczą o tym, że ich opinia jest brana pod uwagę.

Popatrzmy teraz na kilka artykułów z ustawy dotyczących zadań komitetu:

Art. 5. Do zadań Komitetu w zakresie nadzoru makroostrożnościowego należy:

1) stosowanie instrumentów makroostrożnościowych, w tym przedstawianie stanowisk, oraz wydawanie rekomendacji;

2) identyfikowanie instytucji finansowych stwarzających istotne ryzyko dla systemu finansowego;

3) współpraca z Europejską Radą do spraw Ryzyka Systemowego, innymi organami Unii Europejskiej, organami nadzoru makroostrożnościowego z państw członkowskich lub państw trzecich, a także instytucjami międzynarodowymi;

4) zapewnienie właściwego obiegu informacji pomiędzy członkami Komitetu służących realizacji jego zadań;

Źródło: Ustawa o nadzorze makro-ostrożnościowym

Tak jak wspomniałem powyżej, każdy z członków komitetu pochodzi z różnych instytucji i dlatego posiada różne kompetencje. Dlatego warto zerknąć na artykuł 6 ustawy o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym z dnia 5 sierpnia 2015 r. Poniżej pogrubiłem najważniejsze informacje:

Art. 6. 1. Do zadań Komitetu w zakresie zarządzania kryzysowego należy:

1) opracowywanie i przyjmowanie procedur współdziałania na wypadek wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla stabilności systemu finansowego;

2) koordynowanie działań członków Komitetu w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla stabilności systemu finansowego lub zidentyfikowania instytucji finansowej, której obecna lub prognozowana sytuacja finansowa może stanowić zagrożenie dla dalszego funkcjonowania tej instytucji;

3) zapewnienie właściwego obiegu informacji pomiędzy członkami Komitetu służących realizacji jego zadań.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Komitetowi przedstawiają opinię:

1) Prezes Narodowego Banku Polskiego – w zakresie płynności sektora bankowego, w odniesieniu do instytucji finansowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2;

2) Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego – w zakresie wypłacalności instytucji finansowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2;

3) Minister Finansów – w zakresie możliwości wsparcia instytucji finansowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze środków publicznych;

4) Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego – w zakresie możliwych wypłat środków gwarantowanych oraz możliwości wsparcia instytucji finansowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze środków Bankowego Funduszu Gwarancyjnego

Źródło: Ustawa o nadzorze makro-ostrożnościowym

Możliwe jest, że ostatnie problemy w systemie finansowym doprowadziły do tego, że cztery najważniejsze instytucje zajmujące się sektorem bankowym muszą współpracować wzajemnie. Tak żeby móc kompleksowo sprawować nadzór makro-ostrożnościowy.

Nadzór makro-ostrożnościowy: bufor zabezpieczający

W mocnym skrócie można napisać, że bufor zabezpieczający jest ilością kapitału jaki musi trzymać bank, żeby prowadził normalnie swoją działalność. Moim zdaniem jest to swojego rodzaju bezpiecznik, który w momencie awarii się wyłącza. A bank nie traci swojej stabilności finansowej. Celowo parafrazuje niektóre elementy ustawy, tak żebyśmy mogli zrozumieć „co poeta miał na myśli”.

Dodatkowo żeby dobrze zrozumieć czym dokładnie jest bufor zabezpieczający będziemy musieli zapoznać się z co najmniej jednym współczynnikiem. Dokładnie to współczynnikiem kapitału podstawowego Tier I. (krótko mogę napisać, że jest to kapitał banku, który pozwala mu na normalne funkcjonowanie) Jednakże w tym wpisie nie zajmiemy się tym. Chciałbym żebyście wiedzieli, że coś takiego istnieje.

A teraz zerknijmy na informację i tabelę opisujące bufor zabezpieczający:

Komisja Nadzoru Finansowego, po zasięgnięciu opinii Komitetu Stabilności Finansowej, zidentyfikowała następujące inne instytucje o znaczeniu systemowym i nałożyła na nie odpowiednie bufory innej instytucji o znaczeniu systemowym:

Nadzór makro-ostrożnościowy: bufor zabezpieczający

Źródło: NBP

A tak wyglądają aktywa pierwszych 5 banków z listy powyżej:

Źródło: skaner fundamentalny, więcej informacji na temat powyższej grafiki jak i narzędzia do analizy fundamentalnej znajdziecie tutaj.

I na koniec warto wspomnieć, że wcielanie w życie bufora zabezpieczającego będzie trwało kilka lat. Poniżej zamieszczam grafikę z dodatkowymi informacjami:

Źródło: NBP

Nadzór makro-ostrożnościowy: bufor antycykliczny

Mogłoby się wydawać, że wpływ na akcję kredytową w Polsce ma tylko RPP. Jednakże istnieje jeszcze taki instrument jak bufor antycykliczny. Aktualnie jest on w stanie uśpienia z uwagi na fakt, że jego wysokość wynosi 0%. Warto teraz zerknąć do definicji przedstawionej przez NBP, czym w ogóle jest bufor antycykliczy:

Bufor antycykliczny jest instrumentem makroostrożnościowym, który ma na celu złagodzenie cyklicznych wahań poziomu kredytu w gospodarce i ich konsekwencji.

Źródło: NBP

Jak on działa w praktyce? Póki co ciężko stwierdzić, bo obowiązuje on dopiero od 1 stycznia 2016 roku. Z poniższej grafiki możemy wyczytać kilka ciekawych informacji na temat bufora:

Źródło: NBP

Na koniec jeszcze dodam jedną grafikę NBP z kilkoma strzałkami, które zamieściłem. Zaczynając od lewego obrazka, obrazuje on linię trendu i procent kredytu dla niefinansowego sektora prywatnego w relacji do PKB. Wydaje mi się, że ten wskaźnik pokazuje nam odchylenie standardowe od linii trendu (nazwana jest standardową luką kredytów). Gdzie na tej podstawie wyznaczana jest wysokość bufora antycyklicznego. Chętnym pozostawiam link na samym dole. Na obrazku zaznaczyłem Wam dwie sytuacje:

  1. przed kryzysem w 2008 roku
  2. po kryzysie z 2008 roku

Na obrazku po prawej stronie, zaznaczyłem Wam moment gdzie aktualnie się znajdujemy. 

Źródło: NBP

Nadzór makro-ostrożnościowy: równowaga polskiej gospodarki

Komitet prezentuje też spory raport o stanie równowagi polskiej gospodarki. Niestety w naszym przypadku nie będę go omawiał. Osobiście przejrzałem zawartość tego sprawozdania i mogę powiedzieć, że jest bardzo ciekawe. Chętnym pozostawiam link na samym dole. I grafikę poniżej ze spisem treści:

Źródło: NBP

Nadzór makro-ostrożnościowy: czego nie wiemy o systemie bankowym

Po kryzysie w 2008 roku do teraz zostało wprowadzonych sporo regulacji bankowych, zaciskających im pasa. Przykładowo ostatnio jeden z czytelników podesłał mi bardzo ciekawy link o regulacjach bankowych tzw. Basel III stworzonych przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego. Ten temat jest bardzo obszerny, więc możliwe jest, że poruszymy jego zagadnienia w kolejnych artykułach. Tak żebyśmy mogli zrozumieć podstawy związane z nadzorem bankowym co wiąże się mocno z nadzorem makro-ostrożnościowym.

Nadzór makro-ostrożnościowy: Artykuły, które pomogą Ci zrozumieć wpis:

Nadzór makro-ostrożnościowy: podsumowanie

Mam nadzieję, że nie zanudzałem zbytnio. Sam temat obejmujący nadzór makr-ostrożnościowy jest bardzo ciekawy a co za tym idzie bardzo rozległy. Bardzo dużą częścią makro-ekonomi jest system bankowy, który ostatnio dał o sobie znać w dosyć nieprzyjemny sposób. Jednakże ustawodawca na poziomie krajowym i europejskim wprowadził dodatkowe bezpieczniki, które ukróciły bankom swobodę. Miejmy nadzieję, że w przyszłości bezpieczniki zadziałają w odpowiedni sposób.

Zapisz się na newsletter bo dzięki temu będziesz na bieżąco z nowymi artykułami! Po potwierdzeniu subskrypcji otrzymasz dostęp do wartościowych narzędzi w excel.

Na koniec standardowo Apel Michała:

Zgodnie ze sławnym powiedzeniem Billa Clintona: „Gospodarka Głupcze mam do Was ogromny apel:

  • Rozmawiajcie ze znajomymi na tematy ważne dla Polski, szczególnie te związane z gospodarką. Śledźcie wypowiedzi wszystkich polityków (tutaj są linki na FB). Pytajcie co i jak konkretnie mają zamiar zrobić w kwestiach gospodarczych i finansów publicznych? Jakie dokładnie będzie to miało przełożenie na stronę przychodową i kosztową? Czy oni wiedzą o czym w ogóle mówią? Nie dajcie się zwieść sloganom i byle jakim odpowiedziom bo slogany nic nie zmienią!
  • Jeżeli jesteś dziennikarzem czy blogerem, pisz jak najwięcej na tematy gospodarcze! Merytoryczna dyskusja w tym zakresie, to klucz do sukcesu naszego kraju, mocnego wzrostu wynagrodzeń w Polsce i powrotu kilku mln osób z emigracji oraz poprawy sytuacji finansów publicznych! Zgodnie z moim artykułem i poniższym wykresem: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS

wynagrodzenia-a-pkb

Źródło: powyższy artykuł, obliczenia własne dla roku 2012 na podstawie GUS, wordbank.org, forsal.pl