Edukacja inwestora, Inwestowanie, Poznaj sprawozdanie finansowe

P/E: wskaźnik cena zysk. Czyli ile płacimy za złotówkę zysku w spółce

2 października 2018 • By

P/E wskaźnik 

Dzisiaj weźmiemy pod lupę bardzo popularny wskaźnik cena zysk (z ang. price/earnings ratio). Jakie informacje ze spółki/rynku mogą wpłynąć na jego wysokość? Zbadałem kilka sytuacji w których nasz wskaźnik zmienił swoją wartość. Dodatkowo opisałem Wam jeden praktyczny przykład obliczania wskaźnika. I na koniec, jako ciekawostkę. Dodałem informacje w jaki sposób obliczany jest wskaźnik poprzez serwisy internetowe i na jaki błąd możemy wpaść podczas pobierania danych na ślepo.

P/E wskaźnik: cykl edukacyjny

Poniżej spis kolejnych artykułów, które zostaną przygotowane podczas tego cyklu (niektóre zostały powtórzone ze spisu znajdującego się powyżej. Chciałbym, żeby były wyszczególnione, bo są one częścią całości):

  1. Bilans: praktyczne spojrzenie na spółkę giełdową
    1. Aktywa równe pasywom: czyli dlaczego mamy równowagę bilansową?
    2. Zobowiązania w spółce: czyli skąd mamy kapitał i za ile?
    3. Aktywa trwałe w spółce: czyli co mamy powyżej roku i jak to odczytać?
    4. Aktywa obrotowe w spółce: czyli co mamy poniżej roku i jak to odczytać?
    5. ROE: czyli zwrot z kapitału własnego spółki.
    6. ROA: czyli zwrot z aktywów.
    7. Kapitał własny w spółce akcyjnej: praktyczne przykłady ze spółek
  2. Rachunek zysków i strat: praktyczne spojrzenie na spółkę akcyjną
    1. Jak zrozumieć czym jest EBIT? Informacje krok po kroku.
    2. EBITDA
    3. Marża odsetkowa netto
    4. P/E<— jesteś tutaj
    5. P/BV
    6. Wskaźniki płynności
    7. Pierwszy i drugi stopień pokrycia: czyli jak wygląda kondycja finansowa spółki
  3. CashFlow: praktyczne spojrzenie na spółkę giełdową 
    1. Amortyzacja w spółce giełdowej

Przypominam też, że stworzyliśmy z Michałem specjalną grupę na Facebooku. Która jest związana tylko z tym cyklem edukacyjnym. Zachęcam do dołączenia:  „Pierwsze kroki Janusza Biznesu: KLIKNIJ TUTAJ”. I śledzenia moich dalszych poczynań.

P/E wskaźnik: wzór

Generalnie to ciężko znaleźć w internecie jakąś sensowną informację na temat wskaźnika. Co on dokładnie obrazuje? Otrzymujemy informację, że wskaźnik P/E obrazuje: ile dany inwestor jest w stanie zapłacić za 1 zł zysku netto w danej spółce. Mało nam to mówi. Zerknijmy na wzór, może sytuacja rozjaśni się nam bardziej:

Tak jak  wspomniałem powyżej, wskaźnik P/E obrazuje nam ile płacimy za 1 zł zysku netto w spółce. Możemy nasz wskaźnik stworzyć w drugi sposób, zgodnie z poniższą grafiką:

Zamiast zysku netto podzielonego przez liczbę akcji mamy zysk na akcję (z ang. earning per share). Przyjrzyjmy się teraz kilku sytuacjom w spółce w kolejnym akapicie.

P/E wskaźnik: zmiana parametrów wskaźnika

W tym akapicie przyjrzymy się co stanie się ze wskaźnikiem w różnych sytuacjach. Zaczynamy od standardowej:

Zwykła sytuacja

  • liczba akcji: 1000
  • Cena 10 zł
  • zysk netto: 10 000 zł
  • P/E (10/(10000/1000)= 1

Mamy naszą zwykła spółkę, która zarabia 10 000 zł rocznie, jej cena wynosi 10 złotych i ma wyemitowanych 1000 akcji. Podstawiając wszystko do wzoru wychodzi nam, że mamy wskaźnik P/E w wysokości 1. Zerknijmy sobie na sytuację gdzie nasz zysk netto przepołowi się z 10 tys. na 5 tys.:

Spadek zysku netto

  • liczba akcji: 1000
  • Cena 10 zł
  • zysk netto: 5 000 zł
  • P/E (10/(5000/1000)= 2

Wskaźnik wskoczył nam z poziomu jeden na dwa. Teraz moglibyśmy powiedzieć, że jest drogo? Może. W zależności od tego w jaki sposób wyceniania jest konkurencja i co dokładnie znajduje się w sprawozdaniach finansowych spółki. Przejdźmy do kolejnego przykładu ze wzrostem zysku netto:

Wzrost zysku netto

  • liczba akcji: 1000
  • Cena 10 zł
  • zysk netto: 20 000 zł
  • P/E (10/(20000/1000)= 0,5

W spółce wzrosła produktywność i wzrósł nam zysk netto z 10 000 zł do 20 000 zł, co dzieje się ze wskaźnikiem cena zysk? Spada nam o połowę, czyli płacimy 50 groszy za każdą złotówkę zysku w spółce. Atrakcyjnie, prawda? To zależy. Zobaczmy co stanie się w momencie wzrostu ceny rynkowej na 1 akcję:

Wzrost ceny rynkowej za 1 akcję

  • liczba akcji: 1000
  • Cena 20 zł
  • zysk netto: 10 000 zł
  • P/E (20/(10000/1000)= 2

Inwestorzy zafascynowani spółką kupują na potęgę, kurs rośnie z 10 złotych na 20 złotych. W spółce nic totalnie się nie zmieniło. Oczekiwania na przyszłość są wygórowane, w mediach powstała wrzawa. Jest już za drogo? Przejdźmy do kolejnego przykładu:

Spadek ceny rynkowej za 1 akcję

  • liczba akcji: 1000
  • Cena 5 zł
  • zysk netto: 10 000 zł
  • P/E (5/(10000/1000)= 0,5

Pojawiła się informacja w mediach,  że sprzedaż w kolejnym roku będzie zdecydowanie gorsza od oczekiwań. Była to plotka, bo w spółce nic się nie zmieniło. Inwestorzy przereagowali i kurs spadł z 10 złotych na 5 złotych. Wskaźnik cena zysk wynosi 0,5. Zobaczmy jeszcze ostatni przykład, czyli taki z emisją akcji:

Emisja akcji

  • liczba akcji: 2000
  • Cena 10 zł
  • zysk netto: 10 000 zł
  • P/E (10/(10000/2000)= 2

Spółka podjęła decyzję, że musi zrobić emisję akcji. Wyemitowała kolejne tysiąc akcji spółki. Argumentując swoją decyzję potrzebą zwiększenia kapitału na rozwój spółki. Czy dany pomysł ma sens i wierzymy zarządowi? Może obecna sytuacja jest szansą, albo zagrożeniem? Musimy ocenić co się wydarzy w przyszłości. Na daną chwilę wskaźnik cena zysk podwoił się.

Poznaj sprawozdanie finansowe. Praktyczne wykorzystanie wiedzy inwestora. Przedsprzedaż kursu dopracowanego na tip-top

Jak wiecie, przedsprzedaż wersji Beta kursu excel, zakończyła się dużym sukcesem, co opisaliśmy tutaj: Wow! 6 tysięcy złotych zarobku w 9 minut! Trzydziestu pierwszych klientów 🙂 Kolejni chętni zapisują się na przedsprzedaż kursu! Dlatego właśnie trwają prace nad wersją Beta z pierwszymi trzydziestoma uczestnikami kursu. Żeby przedstawić Wam w przedsprzedaży kurs dopracowany na tip-top.
Dokładny zakres tematyczny, nad którym obecnie pracujemy, opisaliśmy tutajPromocyjna cena w przedsprzedaży! Zakres kursu: Excel w finansach. Praktyczne wykorzystanie wiedzy inwestora. Dlatego, jeżeli chciałbyś/chciałabyś zapisać się na przedsprzedaż pierwszej edycji kursu. Możesz zapisać się na dedykowaną listę  osób oczekujących, przeznaczoną do tego produktu (osoby zapisane na ten newsletter będą miały zniżkę na pierwszą edycję kursu dopracowanego na tip-top. Kolejne edycje będą już droższe.)

(Uwaga: ten e-mail będzie tylko używany do informacji związanych z kursem. Zero spamu)

(Uwaga: żeby poprawnie zapisać się do listy oczekujących na kurs musisz potwierdzić zapis. Sprawdź folder spam lub inne)

P/E wskaźnik: czy warto pobierać gotowy wskaźnik?

Oczywiście mógłbym sobie pobrać gotowy wskaźnik, ale bardzo ważne jest powtarzanie i kombinowanie. Bo wtedy najlepiej angażujemy nasz umysł do działania. Dlaczego to jeszcze robimy? Bo nie wiem czy zwiększyła się liczba akcji czy nie. Bo jak była emisja to musimy dowiedzieć się dlaczego. Z samego wskaźnika P/E nie jesteśmy w stanie tego wywnioskować. Musimy jeszcze znać ilość akcji w przedziale czasu.

Dzięki własnoręcznym działaniom odkryłem bardzo ciekawą rzecz. Mianowicie, w jaki sposób konstruowane są wskaźniki P/E i podawane do publicznej informacji na serwisach internetowych. W szczególności jak weźmiemy pod uwagę roczny wskaźnik P/E. Generalnie powinien być brany pod uwagę cały rok np. 2017? Dokładnie to cały zysk netto z 2017 roku dzielony przez liczbę akcji a potem przez cenę. Niestety tak nie jest. Dlaczego?

Pod koniec grudnia 2017 roku mija cały rok obrotowy, ale jeszcze nie mamy dostępnego sprawozdania finansowego. Dlatego brane są pod uwagę 4 ostatnie kwartały. Czyli w przypadku 2017 roku są to 3,2,1 i 4 kwartał z 2016 roku.

Weźmy przykładowo ostatnie dane roczne spółki CEZ. W 2017 osiągnęli zysk netto w wysokości 3 094 109  000 złotych. Ich liczba akcji na koniec 2017 roku wynosiła: 537 992 065. Cena 1 akcji na koniec 2017 roku wynosiła: 77,12 zł.  Tworząc prosty wskaźnik P/E mamy: 77,12/(3 094 109  000/537 992 065) = 13,41

Teraz weźmiemy sobie pod uwagę informacje z 4 ostatnich kwartałów do obliczenia wskaźnika P/E. Tak wyglądał zysk netto za ostatnie 4 kwartały dla roku 2017:

4 kwartał 2016 1 kwartał 2017 2 kwartał 2017 3 kwartał 2017
-21 608   000 1 352 277 000 1 286 222 000 -10 923 000

Zysku za ostanie cztery kwartały osiągnęliśmy: 2 605 968 000 zł. Stwórzmy sobie wskaźnik. P/E= 77,12/(2 605 968 000/537 992 065)= 15,92. Spójrzmy jaki wynik mamy na popularnym serwisie stooq.pl:

Źródło: stooq.pl

W przypadku gdy weźmiemy za pełen rok zysk netto i stworzymy wskaźnik P/E to będzie on różnił się od tych, które podawane są na serwisach internetowych. Warto o tym pamiętać.

P/E wskaźnik: podsumowanie

Jeżeli jesteś początkującym inwestorem, to warto przebadać sobie wskaźnik samemu. Tak żeby w przyszłości wiedzieć dokładnie co on obrazuje i nie mieć problemu ze zrozumieniem. Istnieje kilka sytuacji w których wskaźnik może zmienić swą wartość. Powinniśmy wiedzieć dlaczego i wyciągać odpowiednie wnioski.