Niezbędnik bankstera

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: jak odczytać tablicę GUS?

28 maja 2017 • By

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: jak liczymy?

Bardzo często na stronach urzędu statystycznego możemy znaleźć tzw. indeks inflacji albo też nazywanym wskaźnikiem cen towarów i usług. Gdzie znajdujemy różnego rodzaju odczyty np. 105, 94, 102,4, 99,4. Tylko co tak naprawdę one oznaczają? Będziemy musieli się zapoznać z tym jak wygląda zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji.

W momencie gdy czytamy tablice podane przez GUS, początkująca osoba może dostać zawrotu głowy. Dlatego dzisiaj przygotowałem dla Was kompleksowy wpis o tym jak odczytać tablicę GUS i w jaki sposób dane są przygotowywane. Dodatkowo po zapisaniu się na newsletter możesz pobrać sobie arkusz excel z dokładnymi obliczeniami, które przygotowałem do tego wpisu.

Zmiana danych na r-r i m-m: lista

Poniżej macie listę podlinkowanych wpisów. Klikając na strzałkę możecie rozwinąć każdą z list.

Polityka Pieniężna i Fiskalna

Inflacja w Polsce

Inflacja w USA

Inflacja w Europie

Powyższy cykl edukacyjny powstaje w ramach współpracy z Michałem Stopką. Michał jest moim mentorem (info): partnerem trzech cykli edukacyjnych. Więcej na temat jego dwudziestoletniego doświadczenia jako inwestor indywidualny, analityk akcji/zarządzający przeczytacie tutaj.

logo2

Marzeniem Michała jest zbudowanie silnie wyedukowanego ekonomicznie społeczeństwa. Jest to jeden z kluczowych elementów, dzięki któremu Michał chce podwoić zarobki/PKB w Polsce. I sprawić aby miliony Polaków wróciły z imigracji do Polski. W tym celu Michał od 2007 roku prowadzi swojego bloga, gdzie już stworzył (i dalej tworzy) bazę wiedzy na temat inwestowania, gospodarki, demografii. Generalnie rzeczy ważnych dla każdego jak i dla przyszłości Polski. W tym celu stworzył między inny ten wpis: Jak rozpocząć inwestowanie? Co najpierw przeczytać lub zrobić? oraz poniższe cykle edukacyjne:

  1. 10 artykułów:  „Jak inwestować przy pomocy funduszy inwestycyjnych oraz bezpośrednio na giełdzie?”
  2. 10 artykułów o tym jak świadomie inwestować w spółki giełdowe: „Świadomy i aktywny inwestor giełdowy”: Struktura oszczędności Polaków: dlaczego tak mało oszczędności lokujemy na giełdzie?
  3. Cykl edukacyjny 8 artykułów analizujący: Cykl Kondratiewa, krach 1929, demografię Japonii wersus Polska oraz fundamentalną analizę rynku miedzi, złota, ropy naftowej i gazu ziemnego: Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów.
  4. Seria edukacyjna dwudziestu artykułów „Jak zrobić z Polski drugi Londyn i podwoić wynagrodzenia?
  5. Seria edukacyjna o cyklu dziesięcioletnim (kilkanaście artykułów):  Prawdziwy rynek pracownika 🙂 Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego -2 mln pracowników! Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce

W szczególności Michał stawia na rozwój rynku kapitałowego i przedsiębiorczości, nie tylko słownie. Również zaangażował się finansowo w pomoc przy rozwoju mojego bloga. Będąc partnerem tego cyklu edukacyjnego. Pamiętajcie, decyzja każdego z Was o tym czy pomożecie drugiej osobie, może wpłynąć na losy naszego kraju. Tylko powstaje pytanie, ilu nas będzie? I czy będziemy wspólnie walczyć o dobro nas wszystkich. Pojedynczo jesteśmy tylko nic nieznaczącymi jednostkami. W grupie tworzymy ogromną siłę, która ma wpływ na przebieg spraw w Polsce.

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: jak odczytywać tablicę GUS?

Bardzo często zdarza się, że musimy odczytać dane z tablicy GUS wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych (pot. inflacja). Ostatnio o nim pisałem tutaj. I w tym momencie posłużymy się tablicą prezentowaną przez GUS, tak żebyśmy dobrze zrozumieli co znajduje się w środku.

Zaznaczyłem Wam na samej górze 2 główne obszary III 2017 i I-III 2017 zapisane są one rzymskimi cyframi. Druga tabela pod spodem ma 4 różne obszary. XII 2016=100 itd., idąc w prawo do czwartej kolumny. Spójrzcie na grafikę a pod nią napisze Wam w jaki sposób odczytywać dane:

Źródło: GUS

Żeby dobrze zrozumieć odczyt, przejdziemy po kolei po kolejnych tabelach (od lewej strony do prawej):

  • III 2017/XII 2016= tutaj mamy porównanie okresu bieżącego (marca 2017 do grudnia 2016, gdzie grudzień 2016 to okres bazowy)
  • III 2017 /III 2016= tutaj mamy porównanie inflacji rok do roku (marzec 2017 do marca 2016, gdzie marzec 2016 to okres bazowy)
  • III 2017/ II 2017= tutaj mamy porównanie inflacji miesiąc do miesiąca (marzec 2017 do lutego 2017, gdzie luty 2017 to okres bazowy)
  • I-III 2017/ I-III 2016= tutaj mamy porównanie skumulowanego okresu inflacji rok do roku (styczeń-marzec 2017 do stycznia-marca 2017, gdzie okres bazowy przypada na styczeń-marzec 2016)

Powyżej zaznaczyłem Wam pogrubione zakresy, które przeważnie potrzebujemy do tworzenia analiz makro-ekonomicznych. W tym wpisie pokaże Wam jak liczone są dane w naszym GUS a w kolejnym pokażę Wam w jaki sposób odczytać dane z eurostatu.

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: dane rok do roku

Przeważnie wskaźnik inflacji liczony jest za pomocą formuły Laspeyres’a o której powiemy sobie w kolejnym wpisie. Ten wpis jest swojego rodzaju podstawą do szerszych rozważań. 

Wracając do tematu to pierwsza tabela poniżej składa się z 4 kolumn o nazwie:

  • Wskaźnik cen towarów i usług (indeks)
  • Zmiana rok do roku obliczona ręcznie
  • Wskaźnik cen towarów i usług rok do roku r/r
  • Odczyt według danych z GUS

Przeważnie w mediach podawane są informacje, że inflacja wzrosła o 2% r/r lub m/m. Tylko tak naprawdę powstaje pytanie w jaki sposób liczymy taki wskaźnik? Biorąc do kupy cały odczyt inflacji (różnych koszyków, przemnożenie przez ich zmiany itd.) Powstaje nam wskaźnik cen towarów i usług. Służący nam jako baza do kolejnych obliczeń. Czyli przeważnie:

  • rok do roku
  • miesiąc do miesiąca
  • grudnia poprzedniego roku
  • analogicznego okresu poprzedniego roku narastająco

Spójrzcie na tabelę poniżej w jaki sposób została policzona inflacja. Najlepiej jakbyście sobie zerknęli na plik excel, byłoby Wam zdecydowanie łatwiej zrozumieć co poeta miał na myśli. W środku macie wszystkie formuły, więc zrozumiecie lepiej mój przekaz.

Na koniec krótko scharakteryzuje Wam co zrobiłem:

  1. Pobrałem dane z GUS (kolumna 1)
  2. Policzyłem zmianę rok do roku (kolumna 2)
  3. Pobrałem dane z GUS (kolumna 3)
  4. Odjąłem od kolumny 3 dane, tak żeby przedstawiały zmianę

Poniżej przedstawione 4 kolumn powinniśmy podzielić na dwie, dlaczego?

  1. W drugiej kolumnie znajdziecie odczyt z indeksu bazowego inflacji (policzone przeze mnie dane, bo GUS przykładowo podaje zaokrąglenie do dziesiętnych procent np. ostatni odczyt 2% podany przez GUS (ostatnia tabela) i wyliczenia moje: 2,02%.)
  2. Z pewnością zastanawiacie się dlaczego są zaznaczone na niebiesko liczby w kolumnie 2 i 4? Są to rozbieżności w podawanych wynikach, które zauważyłem. Jednakże wydaje mi się, że GUS po prostu może dostosowywać odczyt inflacji r/r ze względu na różnicę dni w danym miesiącu. Kolejne odczyty w tabelach są prawidłowe, więc nie szukałbym tutaj drugiego dna.

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: zmiana rok do roku

Opracowanie własne na podstawie danych: GUS

Jeżeli czegoś nie rozumiecie to dajcie znać w komentarzach.

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: dane miesiąc do miesiąca

Kolejna tabela przedstawia odczyt miesiąc do miesiąca, poniżej:

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Opracowanie własne na podstawie danych: GUS

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji:  grudzień poprzedniego roku

Trzecia tabela przedstawia odczyt inflacji, gdzie grudzień poprzedniego roku jest okresem bazowym (wyjaśnienie okresu bazowego będzie we wpisie z formułą Laspeyres’a). Najprościej mówiąc to odczyt z grudnia znajduje się w mianowniku. Po prostu sprawdzamy, jak zachowywała się inflacja w porównaniu do grudnia roku poprzedniego. Poniżej tabela:

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Opracowanie własne na podstawie danych: GUS

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: rok do roku: skumulowany odczyt poprzedniego roku

Ostatnia tabela przedstawia analogiczny okres narastający roku poprzedniego. Czyli każdy odczyt będzie kumulowany (dodany jeden po drugim) do siebie od stycznia do grudnia. Porównany do roku poprzedniego. Gdzie odczyt poprzedniego roku będzie w mianowniku.

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

,

Opracowanie własne na podstawie danych: GUS

Zmiana danych na r-r i m-m przy inflacji: podsumowanie

Jeżeli dobrze nie zrozumieliście mojego przekazu to nie przejmujcie się, gdy dojdziemy do kolejnego wpisu. Jakim jest formuła Laspeyres’a to zdecydowanie więcej zrozumiecie. Najlepszym sposobem do przyswojenia wiedzy jest pobranie excela i zobaczenie wszystkiego na przykładach. Inaczej rozumie się tekst a inaczej liczby, które mamy przed sobą z dokładnym rozwiązaniem. 

Zapisz się na newsletter bo dzięki temu będziesz na bieżąco z nowymi artykułami! Po potwierdzeniu subskrypcji otrzymasz dostęp do wartościowych narzędzi w excel.

Możesz też dołączyć do >>> Naszego Klubu Giełdowego <<< oraz otrzymać dostęp do wszystkich szkoleń online >>> 51 bezpłatnych szkoleń online z inwestowania: cały komplet <<<

Na koniec standardowo Apel Michała:

Zgodnie ze sławnym powiedzeniem Billa Clintona: „Gospodarka Głupcze mam do Was ogromny apel:

  • Rozmawiajcie ze znajomymi na tematy ważne dla Polski, szczególnie te związane z gospodarką. Śledźcie wypowiedzi wszystkich polityków (tutaj są linki na FB). Pytajcie co i jak konkretnie mają zamiar zrobić w kwestiach gospodarczych i finansów publicznych? Jakie dokładnie będzie to miało przełożenie na stronę przychodową i kosztową? Czy oni wiedzą o czym w ogóle mówią? Nie dajcie się zwieść sloganom i byle jakim odpowiedziom bo slogany nic nie zmienią!
  • Jeżeli jesteś dziennikarzem czy blogerem, pisz jak najwięcej na tematy gospodarcze! Merytoryczna dyskusja w tym zakresie, to klucz do sukcesu naszego kraju, mocnego wzrostu wynagrodzeń w Polsce i powrotu kilku mln osób z emigracji oraz poprawy sytuacji finansów publicznych! Zgodnie z moim artykułem i poniższym wykresem: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS

wynagrodzenia-a-pkb

Źródło: powyższy artykuł, obliczenia własne dla roku 2012 na podstawie GUS, wordbank.org, forsal.pl