Inwestowanie

Uwaga nadciąga inflacja i koniec świata: analiza koszyka inflacyjnego w Polsce

27 lutego 2017 • By

Uwaga nadciąga inflacja

Pan Kowalski prowadzi wzorowe życie przykładnego obywatela, nie pije, nie pali. Zdrowo się odżywia, zawsze planuje swoje zakupy z wyprzedzeniem. Żeby zaoszczędzić jak najwięcej pieniędzy kupuje duże ilości na promocjach. A dodatkowo jest pro-środowiskowy dlatego nie używa samochodu i innych środków transportu. Jeździ do pracy rowerem. Telefonu też nie używa bo boi się naciągaczy. I oczywiście pod koniec dnia korzysta z publicznej biblioteki z uwagi na fakt, że uwielbia dzieła z lat 50, które nie są dostępne już w sprzedaży.

Jednakże ciężko choruje na nerwice widząc nagłówki o przerażającej inflacji, która wzrasta z dnia na dzień. A NBP drukując ostatnio banknoty o nominalne 500 zł przygotowuje nas do hiperinflacji. Żebyśmy nie musieli kupować bułek płacąc 5x 100 zł, tylko zapłacimy jednym banknotem.

Powiem Wam szczerze, że im więcej pisze tekstów na bloga. Im więcej zgłębiam wiedzy na temat ekonomii i gospodarki. Tym bardziej bawią mnie stwierdzenia panujące w internecie. W szczególności ogromu panujących teorii spiskowych i końca świata. Mających przeważnie na celu skłonić czytelnika do wykonania jakiejś czynności lub ślepą wiarę w potwora spaghetti. 

Uwaga nadciąga inflacja: lista

Poniżej macie listę podlinkowanych wpisów. Klikając na strzałkę możecie rozwinąć każdą z list.

Polityka Pieniężna i Fiskalna

Inflacja w Polsce

Inflacja w USA

Inflacja w Europie

Powyższy cykl edukacyjny powstaje w ramach współpracy z Michałem Stopką. Więcej na temat jego doświadczenia jako analityk akcji/zarządzający przeczytacie tutaj.

logo2

Marzeniem Michała jest zbudowanie silnie wyedukowanego ekonomicznie społeczeństwa. Jest to jeden z kluczowych elementów, dzięki któremu Michał chce podwoić zarobki/PKB w Polsce. I sprawić aby miliony Polaków wróciły z imigracji do Polski. W tym celu Michał od 2007 roku prowadzi swojego bloga, gdzie już stworzył (i dalej tworzy) bazę wiedzy na temat inwestowania, gospodarki, demografii. Generalnie rzeczy ważnych dla każdego jak i dla przyszłości Polski. W tym celu stworzył między inny ten wpis: Jak rozpocząć inwestowanie? Co najpierw przeczytać lub zrobić? oraz poniższe cykle edukacyjne:

  1. 10 artykułów:  „Jak inwestować przy pomocy funduszy inwestycyjnych oraz bezpośrednio na giełdzie?”
  2. 10 artykułów o tym jak świadomie inwestować w spółki giełdowe: „Świadomy i aktywny inwestor giełdowy”: Struktura oszczędności Polaków: dlaczego tak mało oszczędności lokujemy na giełdzie?
  3. Cykl edukacyjny 8 artykułów analizujący: Cykl Kondratiewa, krach 1929, demografię Japonii wersus Polska oraz fundamentalną analizę rynku miedzi, złota, ropy naftowej i gazu ziemnego: Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów.
  4. Seria edukacyjna dwudziestu artykułów „Jak zrobić z Polski drugi Londyn i podwoić wynagrodzenia?
  5. Seria edukacyjna o cyklu dziesięcioletnim (kilkanaście artykułów):  Prawdziwy rynek pracownika 🙂 Rok 2017/2018 będzie masakra! Obniżenie wieku emerytalnego -2 mln pracowników! Cykl dziesięcioletni na rynku pracy i w polskiej gospodarce

W szczególności Michał stawia na rozwój rynku kapitałowego i przedsiębiorczości, nie tylko słownie. Również zaangażował się finansowo w pomoc przy rozwoju mojego bloga. Będąc partnerem tego cyklu edukacyjnego. Pamiętajcie, decyzja każdego z Was o tym czy pomożecie drugiej osobie, może wpłynąć na losy naszego kraju. Tylko powstaje pytanie, ilu nas będzie? I czy będziemy wspólnie walczyć o dobro nas wszystkich. Pojedynczo jesteśmy tylko nic nieznaczącymi jednostkami. W grupie tworzymy ogromną siłę, która ma wpływ na przebieg spraw w Polsce.

Uwaga nadciąga inflacja: jak żyć?

Niedawno została ogłoszona dosyć spora inflacja w ujęciu rocznym bo prawie 2 punkty procentowe. Pisałem o tym w tej analizie: Narodowy Bank Polski: strażnik stabilnego poziomu cen:

Narodowy Bank Polski: historyczny i obecny poziom inflacji

Poniżej wrzuciłem Wam wykres zaczerpnięty od Michała, jak wyglądają najnowsze dane o inflacji (dane za styczeń 2017 z 13 lutego 2017). Na wykresie Michała jest też historyczny i obecny poziom stóp procentowych RPP:

narodowy bank polski stopy procentowe inflacja

Jak widać powyżej, ostatnio inflacja mocno odbiła do góry. Dane CPI za styczeń wyszły dzisiaj na poziomie + 1,8% r/r Cały czas jest to poniżej celu w wysokości + 2,5 %. Niemniej jednak inflacja jest już w celu bo dolne ograniczenie to + 1,5% inflacji w skali roku. Pytanie co będzie dalej z inflacją.

Co z tego, że mieliśmy deflację przez prawie 2 lata, nikogo to tak naprawdę nie interesuje. Bo ziściły się proroctwa o hiperinflacji… Z drugiej strony mamy jeszcze mocniejszy ruch końca świata, który głosi tezę, że inflacja jest jeszcze większa. Gdzie inflacja z 2% dobija prawie do 6% na stronie shadowstats.

Aktualnie to patrzę dosyć sceptycznie na takie proroctwa, pamiętając, że po kryzysie z 2008 roku. Medialni ekonomiści ogłaszali kolejny kryzys (tylko ze słowem „będzie”). Całkiem możliwe, że w końcu trafią w swoje proroctwa, tylko ich estymacja będzie miała minimalny błąd: 5, 10, 20 lat albo i więcej. Na początku swojej drogi z inwestowaniem byłem zafascynowany takimi teoriami spiskowymi, w niektórych przypadkach jest sporo rzeczy realnych. Jednakże w ogólnym rozrachunku nie trzymają się one kupy.

Dlaczego zamieściłem tak długi wstęp? Z uwagi na fakt, że wskaźnik inflacji jest ulubionym narzędziem do zestawu końca świata. O którym pisałem w moim pierwszym wpisie: niezbędnik bankstera: czy banki mogą zbankrutować? Czy ktoś z Was sprawdził dokładnie w jaki sposób liczona jest inflacja? Jaki jest tzw. koszyk inflacyjny liczony według GUS? Zapraszam Was do artykułu, z którego dowiecie się sporo ciekawych rzeczy.

Uwaga nadciąga inflacja: definicja

Standardowo zaczniemy od definicji czym jest inflacja według NBP:

Inflacja to proces wzrostu przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Skutkiem tego procesu jest spadek siły nabywczej pieniądza krajowego. Przeciwnym zjawiskiem do inflacji jest deflacja.

Źródło: NBP

A co wywołuje inflację w teorii? Jakie działania, wydarzenia? O tym kilka punktów poniżej:

nadmierne zwiększanie podaży pieniądza poprzez jego emisję przez bank centralny lub kreację w bankach komercyjnych,
niespodziewany i gwałtowny wzrost kosztów produkcyjnych (np. surowców energetycznych), który prowadzi do ograniczenia zagregowanej podaży,
wzrost zagregowanego popytu w gospodarce,
niezrównoważony budżet państwa (wydatki z budżetu przewyższają wpływy),
przeinwestowanie gospodarki (nadmierne rozwinięcie procesu inwestycyjnego, np. finansowanego przez państwo),
– wadliwa struktura gospodarki,
import inflacji (wraz ze wzrostem cen artykułów importowanych przez dany kraj następuje wzrost kosztów produkcji, a co za tym idzie wzrost cen).

Źródło: NBP

Jak sami możecie zauważyć, czynników generujących inflację jest dosyć sporo. Dokładnie omówię kilka z nich w kolejnym wpisie analizującym bieżącą sytuację na inflacji. Ten wpis możemy traktować jako solidne przygotowanie do tej praktycznej analizy.

Uwaga nadciąga inflacja: koszyk inflacyjny

Mówiąc o inflacji nie możemy zapomnieć o koszyku inflacyjnym. Dlaczego? Z uwagi na fakt, ze nie wszyscy korzystamy z produktów branych pod uwagę przez GUS. I tak jak napisałem powyżej moją pierwszą historyjkę o Panu Kowalskim. Tak w momencie gdy:

  • nie palimy/pijemy
  • nie posiadamy samochodu
  • nie korzystamy z nowych urządzeń telefonu/komputera

To tak naprawdę inflacja dla nas ostatnio nie wyniosła 1,8% tylko była zdecydowanie inna. Ile dokładnie? Nie mam pojęcia. Tylko tym wpisem chciałbym Was zachęcić do samodzielnego myślenia i sprawdzania informacji. Bo w momencie gdy została ogłoszona wyższa inflacja, to media rzuciły się na alarm. Krzycząc, że mamy mega wielką inflację, najwyższą od 4 lat… No dobra, ale prawie przez 2 lata mieliśmy deflację.

Popatrzcie teraz poniżej, przedstawiłem dokładnie całą tabelę + 6 wykresów z koszyka inflacyjnego po 2 pary produktów w każdym, dokładnie:

  • żywność i napoje bezalkoholowe + napoje alkoholowe
  • odzież i obuwie + użytkowanie mieszkania i nośniki energii
  • wyposażenie mieszkania + zdrowie
  • transport + łączność
  • rekreacja i kultura + edukacja
  • restauracje i hotele + inne towary i usługi
Uwaga nadciąga inflacja: cała tabela koszyka inflacyjnego

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Koszyk inflacyjny

Źródło danych: Wikipedia

Przyjrzyjcie się dokładnie ile mamy procent w każdej z kategorii. Wszystkie wartości w poszczególnym roku sumują się do 100. Czyli, jeżeli mamy w tabeli powyżej informacje o tym, że w 2016 na żywność i napoje został przeznaczony 24,04 % to można śmiało powiedzieć, że GUS przeznaczył prawie 1/4 koszyka inflacyjnego na jedzenie. A może w rzeczywistości wydajecie więcej lub mniej na żywność? Zobaczcie jak kształtuje się reszta wykresów.

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

żywnosc + alkohol

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: odzież i obuwie + energia

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

odziez obuwie + mieszkania

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: wyposażenie mieszkania + zdrowie

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

wyposazenie mieszkan + zdrowie

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: transport + łączność

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Transport + łączność

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: rekreacja + edukacja

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Rekreacja i kultura

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: restauracje + inne towary

(kliknij, aby powiększyć w nowym oknie)

Restauracje i hotele + inne usługi

Źródło danych: Wikipedia

Uwaga nadciąga inflacja: dokładny podział kategorii

Jak zdążyliśmy poznać kategorie jakie mieszczą się w koszyku inflacyjnym warto byłoby zajrzeć do przynajmniej dwóch z nich. Po pierwsze bardzo duży procent koszyka inflacyjnego zajmuje: żywność i napoje bezalkoholowe. Przykładowo jak ktoś jest wegetarianinem nie je mięsa i niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego. I w tym przypadku wydałby powiedzmy zdecydowanie mniej pieniędzy na jedzenie.

Patrząc na poniższy wykres, możecie zobaczyć jak dużą cześć zajmuje mięso w naszym zestawieniu. Na obecną chwilę udział mięsa w całym koszyku inflacyjnym to aż 6,5%! ze 100%. Oczywiście nie popadając w paranoje: wszystko zależy od różnych rzeczy w życiu. I nie chciałbym tutaj przyjmować jednej strony. I jedynej słusznej ideologii. Po prostu to zależy. I zachęcam Was po raz kolejny do wyciągania wniosków i nie patrzenia tylko i wyłącznie pod jednym kątem na dane zagadnienie. Bo jak pokazuje historia, niby banalne zagadnienie może być naprawdę skomplikowane.

Żywność i napoje bezalkoholowe dokładna rozpiska produktów

Żywność i napoje bezalkholowe

Źródło danych: GUS

Napoje alkoholowe i tytoń:

napoje alkoholowe i tytoń

Źródło danych: GUS

Żeby sprawdzić dokładnie o ile podskoczyła inflacja dla każdego z nas, musielibyśmy co miesiąc robić budżetowanie. I dokładnie sprawdzać, jakie produkty kupiliśmy i jak zmieniła się ich cena w danym okresie czasu. A w momencie gdybyśmy kupili dodatkowo na promocji to mielibyśmy zagwozdkę. I w rzeczywistości nikt tego robić nie będzie.

Dlatego mamy koszyk inflacyjny i stosujemy się do większości społeczeństwa. Czy to dobrze czy źle? Nie mam pojęcia. Po prostu chciałbym żebyście wiedzieli. Poszerzając swoją wiedzę z pewnością dojdziecie do jeszcze ciekawszych wniosków.

Uwaga nadciąga inflacja: podsumowanie

Czytając krzyczące nagłówki gazet przeskakujemy od stanu euforii do stanów paniki. Nie wiedząc dokładnie co jest dobre a co złe. Bo przeważnie w życiu bywa tak, że odpowiedź brzmi: to zależy. A większość nas korzysta z heurystyk, żebyśmy najzwyczajniej nie zwariowali. I nie jesteśmy w stanie przyjmować codziennie ogromnej dawki wiedzy z każdego tematu i używamy uproszczeń. Dlatego warto żebyście wzięli pod uwagę jaka dziedzina przyda Wam się na całe życie.

Podsumowując: inflacja niby bardzo prosty termin. Dwie regułki i tyle. A w rzeczywistości powstają przeróżne teorie. Od teorii spiskowych i końca świata, aż po dawno zapomnianą teorie z książek. Czy jest złoty środek do patrzenia na temat inflacji? Moim zdaniem nie, ale warto zgłębiać swoją wiedzę, dokładając kolejny element do naszej układanki. Gdzie po kilku/kilkunastu latach będziemy wiedzieli, że 1, 2, 3, 4, 5 czynnik mają ze sobą bardzo wiele wspólnego. I śmiało możemy wyciągać krótkoterminowe wnioski i długoterminowe prognozy.

Zapisz się na newsletter bo dzięki temu będziesz na bieżąco z nowymi artykułami! Po potwierdzeniu subskrypcji otrzymasz dostęp do wartościowych narzędzi w excel.

Na koniec standardowo Apel Michała:

Zgodnie ze sławnym powiedzeniem Billa Clintona: „Gospodarka Głupcze mam do Was ogromny apel:

  • Rozmawiajcie ze znajomymi na tematy ważne dla Polski, szczególnie te związane z gospodarką. Śledźcie wypowiedzi wszystkich polityków (tutaj są linki na FB). Pytajcie co i jak konkretnie mają zamiar zrobić w kwestiach gospodarczych i finansów publicznych? Jakie dokładnie będzie to miało przełożenie na stronę przychodową i kosztową? Czy oni wiedzą o czym w ogóle mówią? Nie dajcie się zwieść sloganom i byle jakim odpowiedziom bo slogany nic nie zmienią!
  • Jeżeli jesteś dziennikarzem czy blogerem, pisz jak najwięcej na tematy gospodarcze! Merytoryczna dyskusja w tym zakresie, to klucz do sukcesu naszego kraju, mocnego wzrostu wynagrodzeń w Polsce i powrotu kilku mln osób z emigracji oraz poprawy sytuacji finansów publicznych! Zgodnie z moim artykułem i poniższym wykresem: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS

wynagrodzenia-a-pkb

Źródło: powyższy artykuł, obliczenia własne dla roku 2012 na podstawie GUS, wordbank.org, forsal.pl

Literatura:

https://www.nbportal.pl/slownik/pozycje-slownika/inflacja
https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszyk_inflacyjny
https://stooq.pl/
http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/ceny/